İş Ekipmanlarında Periyodik Kontrol Süreleri: EK-III Aralık 2025’te Tümden Değişti

İş ekipmanlarının periyodik kontrolünde kural, standartlarda farklı bir süre belirtilmemişse yılda bir. Bu, kaldırma ve iletme ekipmanlarından basınçlı kaplara, elektrik ve topraklama tesisatından yangın söndürme sistemlerine kadar listedeki çoğu kalem için geçerli. Ama bu sayfada asıl söylenmesi gereken şey süreler değil: süreleri taşıyan EK-III, 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete ile tümden değiştirildi. Değişiklik yönetmeliğinin madde 7 hükmü birebir “Aynı Yönetmeliğin EK-III’ü ekteki şekilde değiştirilmiştir” der ve değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İnternette dolaşan periyodik kontrol tablolarının neredeyse tamamı bu tarihten öncesine ait. Bir tabloyu kullanmadan önce hangi tarihli metne dayandığını kontrol etmek, bu konuda süreleri bilmekten daha önemli hâle geldi.

Artık EK-III İkincil: Önce Bakanlık Dokümanı

Aynı değişiklikle gelen ve çok az konuşulan bir hüküm var. Periyodik kontrolü yapan kişi, Bakanlık tarafından yayımlanmış iş ekipmanına özgü periyodik kontrol rapor ve kriterleri dokümanı varsa kontrolü o dokümandaki kriterlere göre yapar; EK-III’teki kriterler yalnızca böyle bir doküman yayımlanmamış ekipmanlar için uygulanır.

Yani sıralama tersine döndü: EK-III artık birincil kaynak değil, Bakanlık dokümanı olmayan ekipmanlar için geçerli olan tamamlayıcı metin. Bir ekipman için doküman yayımlandıysa tabloya bakmak yanlış sonuç verir.

Tablodaki Süre Kesin Periyot Değil, Azami Süre

İkinci sık hata burada. EK-III tablolarının sütun başlığı “Periyodik Kontrol Dönemi (Azami Süre)” şeklindedir ve ekin genel kuralı, periyodik kontrol sıklığının ulusal veya uluslararası standartlarda süre belirtilmemişse tablodaki azami süreleri aşamayacağını söyler. Sonucu şu: standart daha kısa bir süre öngörüyorsa standart geçerlidir, tablo değil. Tabloda süre de yoksa, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterler uygulanır.

Yaygın Kalemler

Tablonun en kolay kaçırılan satırı yapı iskelesi: listedeki tek yaygın altı aylık kalem. “Her şey yılda bir” diye hatırlayan biri iskelede iki kat geç kalır.

Elektrik ve topraklama tarafında bir de biçim değişikliği oldu: eskiden ayrı satırlarda duran elektrik tesisatı ile topraklama tesisatı artık tek satırda birleşti, paratoner ise “yıldırımdan korunma tesisatı” satırının içine alındı. Süreler değişmedi, satır yapısı değişti. Ayrıca havalandırma, klima, elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır; proje yoksa kontrol yapılamaz.

Asansörler Bu Yönetmelikte Değil

Asansör Yönetmeliği kapsamındaki asansörlerin periyodik kontrolü bu yönetmeliğe göre yapılmaz; ek, bu asansörleri doğrudan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’ne yollar. EK-III tablosunda geçen asansör satırları yalnızca inşaat asansörü, servis asansörü, kren asansörü ve yük asansörüdür. Binalardaki insan asansörü bu sitede ayrı bir sayfada ele alındı.

Kontrolü Kim Yapabilir?

Kontrolü yapacak kişinin ekipmanın teknik özelliğine uygun branşta mühendis, teknik öğretmen, tekniker veya yüksek tekniker olması ve EKİPNET’e kayıtlı olması gerekir. Raporda kişinin EKİPNET kayıt numarasının bulunması şarttır. Branşlar ekte sınırlı olarak sayılmıştır: basınçlı kaplarda makine ve ilgili branşlar, elektrikle ilgili tesisatlarda elektrik ve elektrik-elektronik branşları, iskelelerde inşaat ve makine branşları.

İki bağımsızlık kuralı var ve ikisi de pratikte sık ihlal ediliyor: ekipmanın bakımını yapan kişi, bakımını yaptığı ekipmanın periyodik kontrolünü yapamaz; ortak sağlık ve güvenlik birimleri ile çalışanları periyodik kontrol hizmeti veremez. Aralık 2025 değişikliğiyle bir de şu geldi: İSG-KATİP üzerinden sözleşme olmaksızın periyodik kontrol raporu düzenlenemez ve sözleşmesiz düzenlenen raporlar geçersizdir.

Terminoloji de değişti: mevzuattaki yeni terim “akredite muayene kuruluşu” değil “ekipman muayene kuruluşu”. Yeni düzenleme yapılıncaya kadar TÜRKAK tarafından ilgili kapsamlarda akredite edilmiş muayene kuruluşları ekipman muayene kuruluşu sayılır.

Raporlar Ne Kadar Saklanır?

Mevzuatta “beş yıl” gibi sabit bir süre yok. Ek, periyodik kontrol sonucunda düzenlenen belgelerin iş ekipmanının kullanıldığı sürece saklanacağını söyler; bakım kayıtları için de kullanım ömrü boyunca muhafaza kuralı geçerli. Yani ekipman işyerinde durduğu sürece rapor da durur.

Editör Notu

Yönetmeliğin kendisi 25/4/2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve 2004 tarihli, 25370 sayılı önceki yönetmeliği yürürlükten kaldırdı. EK-III’ün tümden değiştirildiğini ve değişikliğin yayım tarihinde yürürlüğe girdiğini Resmî Gazete metninden bizzat doğruladım. Yukarıdaki tablo satırları ise yönetmeliğin değişiklikler işlenmiş güncel metninden alındı; ekin kendi dosyası satır satır okunmadı, bu yüzden bir kalem için karar vermeden önce yürürlükteki ek metninden teyit edilmesi gerekir. Taşınabilir gaz tüpleri ve hidrofor için ekte müstakil satır bulunamadı; bu iki kalem için süre yazılmadı. Son kontrol: 9 Kasım 2026.

Bu Sayfada Ne Yok?

• EK-III’ün tam tablo dökümü yok. Ek ayrı bir dosyadır; buraya yalnızca en çok aranan kalemler alındı.
• Hidrofor ve taşınabilir gaz tüpü için süre yok. Ekte bu kalemler için müstakil satır bulunamadı; uydurma yapılmadı.
• Standartların içeriği yok. İlgili standartlar ücretli ve kapalı metinlerdir.
• İdari para cezası tutarı yok. Kanundaki rakamlar eski tutarlardır ve her yıl güncellenir.
• Binalardaki insan asansörünün periyodu yok. O ayrı bir yönetmeliğe tabidir ve bu sitede ayrı sayfada ele alındı.
• Muayene kuruluşu listesi veya fiyat bilgisi yok.
• Kişisel ölçü ve inanç bilgileri yok. Yayın ilkelerimiz gereği hiçbir kişi için yazılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Periyodik kontrol her ekipmanda yılda bir mi?

Çoğu kalemde evet, ama koşullu: “standartlarda süre belirtilmemişse”. Yapı iskelelerinde süre altı ay, bazı depolama tanklarında on yıl. Tablodaki süreler azami sınırdır; standart daha kısa süre öngörürse standart geçerli.

İnternette bulduğum periyodik kontrol tablosunu kullanabilir miyim?

Tarihine bakmadan kullanmayın. EK-III 23 Aralık 2025’te tümden değiştirildi; bu tarihten önce hazırlanmış tablolar yürürlükteki metni yansıtmıyor.

Bakım firmam kontrolü de yapsın, olur mu?

Olmaz. Yönetmelik, ekipmanın bakımını yapan kişinin bakımını yaptığı ekipmanın periyodik kontrolünü gerçekleştirmesini yasaklar.

Raporu herhangi bir mühendis imzalayabilir mi?

Hayır. Branşlar ekte sınırlı sayılmıştır ve kişinin EKİPNET’e kayıtlı olması gerekir. Raporda EKİPNET kayıt numarası bulunmak zorundadır; ayrıca sözleşme olmaksızın düzenlenen raporlar geçersizdir.

Topraklama ölçümü ayrı bir yükümlülük mü?

Ayrı bir satır değil artık: elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı yeni ekte tek satırda birleşti ve standartta süre yoksa yılda bir kontrol edilir. Bu kontrolde tesisat projesi aranır.

Raporları kaç yıl saklamam gerekiyor?

Mevzuatta sabit bir yıl sayısı yok. Belgeler iş ekipmanının kullanıldığı sürece saklanır; bakım kayıtları için de kullanım ömrü boyunca muhafaza kuralı var.

Kaynak: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmî Gazete 25/4/2013-28628) güncel metni ve EK-III’ü tümden değiştiren 23/12/2025 tarihli ve 33116 sayılı değişiklik yönetmeliği. Genel kural madde 7, yetkili kişi tanımı madde 4, bağımsızlık kuralı ek madde hükümleri, süreler EK-III tablolarından alındı. Son kontrol: 9 Kasım 2026.