İşe iade, iş güvencesi kapsamındaki işçinin geçersiz feshe karşı başvurabileceği yoldur. Kapsamı belirleyen cümle 18. maddenin birinci fıkrasındadır ve birebir şöyle başlar: "Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin" "belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren" geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Fıkranın sonu: "işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır."
Bir istisna kanunda ayrıca yazılıdır: "Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz." Bu cümlenin künyesi birebir "(Ek cümle: 10/9/2014-6552/2 md.)".
Künye
| Dayanak | 4857 sayılı İş Kanunu m.18, 19, 20, 21 |
|---|---|
| İşçi sayısı şartı | "Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde" |
| Kıdem şartı | "en az altı aylık kıdemi olan işçinin" |
| Arabulucuya başvuru | "bir ay içinde" — zorunlu |
| Dava süresi | "son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde" |
| İşe başlatmama tazminatı | "en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında" |
| Boşta geçen süre | "en çok dört aya kadar" |
| Veri kesim saati | 28 Ekim 2026, 01.30 TSİ |
Geçerli Sebep Sayılmayan Haller
Kanun bir de neyin geçerli sebep olmadığını sayıyor. Giriş cümlesi birebir "Özellikle aşağıdaki hususlar fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz:" ve altında altı bent yer alıyor. Tam metni alınabilenler şunlardır:
- "İşyeri sendika temsilciliği yapmak."
- "Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler."
- "74 üncü maddede öngörülen ve kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek."
Diğer üç bent sendika üyeliği ve sendikal faaliyete katılma, mevzuattan doğan hakları takip için idari veya adli makamlara başvurma ile hastalık veya kaza sonrası bekleme süresinde işe gelmeme hâllerini düzenliyor.
Feshin Usulü
19. madde iki fıkradır. Birincisinin tam metni: "İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır."
İkinci fıkra savunma şartını getiriyor: "Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi" "feshedilemez."
Süreler: Önce Arabulucu, Sonra Dava
20. maddenin birinci fıkrası "(Değişik birinci fıkra: 12/10/2017-7036/11 md.)" künyesini taşıyor ve iki aşamalı bir yol kuruyor. İşçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı iddiasıyla "bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır."
Anlaşma sağlanamazsa: "son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir." Taraflar isterse "uyuşmazlık aynı sürede iş mahkemesi yerine özel hakeme de götürülebilir."
İspat yükü işverendedir: "Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir." Arabuluculuk kurumunun kendisi için arabuluculuk nedir sayfamıza bakabilirsiniz.
Davayı Kazanan İşçi Ne Yapmalı?
21. madde sonucu düzenliyor. Fesih geçersiz sayılırsa "işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır". İşe başlatmazsa ödeyeceği tazminat "en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında" olur ve mahkeme "işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarını da belirler."
Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye "en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir".
İşçinin de bir yükümlülüğü vardır ve süresi kısadır: işçi "on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır"; başvurmazsa "fesih geçerli bir fesih sayılır".
Bu Sayfada Ne Yok?
- İşveren vekilleri için kapsam ayrıntısı yok. İlgili fıkranın tam metni alınamadı.
- Arabuluculukta anlaşma hâlinin tam metni yok. 2017 tarihli ek fıkranın birebir metni çıkarılamadı.
- İspat yükünün işçiye geçtiği hâlin metni yok. İlgili cümle birebir alınamadı.
- Harç ve dava masrafı yok. Tutarlar her yıl değişir.
- Dava dilekçesi örneği yok. Bu sayfa örnek metin üretmez.
- Fıkra numaralarının bir kısmı yok. Okunan metinde fıkra sınırları kesin olmadığı için bazı hükümlerde numara verilmemiştir.
- Kişiye özel değerlendirme yok. Bir feshin geçerli olup olmadığı burada yorumlanmaz.
Sık Sorulan Sorular
İşe iade davası için kaç işçi şartı var?
Kanun birebir "Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde" diyor.
Kaç aylık kıdem gerekir?
"en az altı aylık kıdemi olan işçinin". Yer altı işlerinde çalışanlar için ise "kıdem şartı aranmaz."
Önce arabulucuya mı gidilir?
Evet, zorunludur. Kanun "bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır." diyor.
Dava ne kadar sürede açılır?
Anlaşma sağlanamazsa "son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde" dava açılabilir.
İşe başlatmama tazminatı ne kadar?
Kanun aralığı veriyor: "en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında". Tutarı mahkeme belirler.
Davayı kazandım, ne yapmalıyım?
Kanun işçiye "on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır" diyor; başvurulmazsa "fesih geçerli bir fesih sayılır".
Boşta geçen süre ücreti kaç ay?
Kanun "en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir" diyor.
Kaynak ve kapsam: "Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin", "belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren", "işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.", "Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz." ile künyesi "(Ek cümle: 10/9/2014-6552/2 md.)", "Özellikle aşağıdaki hususlar fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz:" ve üç bendin tam metni, "İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.", "(Değişik birinci fıkra: 12/10/2017-7036/11 md.)", "bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır.", "son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.", "Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir.", "işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır", "en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında", "en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir" ve "on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır" ifadeleri 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18, 19, 20 ve 21. maddelerinden, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın yayımladığı güncel tam metin üzerinden birebir okunmuştur; tazminat aralığı, boşta geçen süre ve on işgünü başvuru süresi ikinci bir kamu kurumunun yayımladığı nüshada da aynen doğrulanmıştır. Aynı karşılaştırmada, 2017 öncesi tarihli nüshaların 20. madde için güncel olmadığı tespit edilmiş ve bu sayfada yalnızca güncel metin kullanılmıştır. İşveren vekillerine ilişkin fıkra, arabuluculukta anlaşma hâline ilişkin ek fıkra ve ispat yükünün işçiye geçtiği hâl birebir alınamadığı için yazılmamıştır. Harç ve masraf tutarları dönemsel olduğu için yazılmamıştır. Veriler 28 Ekim 2026 saat 01.30 TSİ itibarıyladır.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.