Reklam
Gerekli Bilgiler

Şirket tasfiyesi nasıl yapılır?

Alacaklılara birer hafta arayla üç ilan yapılır ve üçüncü ilandan sonra üç ay geçmeden kalan varlık dağıtılamaz. Bu süre eskiden bir yıldı.

Şirket tasfiyesi nasıl yapılır?

Tasfiyenin en çok yanlış bilinen yanı bekleme süresidir: kalan varlığın dağıtılabilmesi için üçüncü ilandan itibaren üç ay geçmesi gerekir — bu süre eskiden bir yıldı.

Türk Ticaret Kanunu'nun madde 543 hükmü şöyle diyor: "Alacaklılara üçüncü kez yapılan çağrı tarihinden itibaren üç ay geçmedikçe kalan varlık dağıtılamaz." Hâl ve duruma göre alacaklılar için bir tehlike bulunmadığı takdirde mahkeme üç ay geçmeden de dağıtmaya izin verebilir.

Sürenin tarihçesi şu: hüküm önce "bir yıl" diyordu, 2016'da "altı ay"a indirildi, 2021'de ise "üç ay"a indirildi. Eski kaynaklardaki "bir yıl" bilgisi bu yüzden iki değişiklik gerisindedir.

Sona erme ile tasfiye aynı şey değil

Bu ayrımı kurmadan süreç anlaşılmaz.

Sona erme (infisah), kanunda sayılan bir sebebin gerçekleşmesidir. Anonim şirket için sayılan sebepler: esas sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesi; işletme konusunun gerçekleşmesi veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesi; esas sözleşmede öngörülmüş bir sona erme sebebinin gerçekleşmesi; nitelikli çoğunlukla alınan genel kurul kararı; iflasına karar verilmesi; ve kanunlarda öngörülen diğer hâller.

Tasfiye ise bunun sonucudur. Kanunun ifadesiyle "sona eren şirket tasfiye hâline girer" ve — en önemlisi — tasfiye hâlindeki şirket, pay sahipleriyle olan ilişkileri de dâhil, tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur. Ticaret unvanını "tasfiye hâlinde" ibaresi eklenmiş olarak kullanır ve organlarının yetkileri tasfiye amacıyla sınırlanır.

Sona erme iflastan ve mahkeme kararından başka bir sebepten ileri gelmişse, bunu yönetim kurulu ticaret siciline tescil ve ilan ettirir.

Tasfiye memuru kim olur?

Esas sözleşme ya da genel kurul kararıyla ayrıca tasfiye memuru atanmadıysa tasfiye yönetim kurulu tarafından yapılır. Tasfiye memurları pay sahiplerinden ya da üçüncü kişilerden olabilir ve yönetim kurulu bunları ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Şirketin feshine mahkeme karar vermişse tasfiye memuru mahkemece atanır.

Bir şart da var: temsile yetkili tasfiye memurlarından en az birinin Türk vatandaşı olması ve yerleşim yerinin Türkiye'de bulunması gerekir.

Tasfiye memurunun görevleri

Kanun görevleri ayrı maddelerde sayıyor: ilk envanter ve bilançonun çıkarılıp genel kurul onayına sunulması ve envanterde yazılı mallara, belgelere ve defterlere el konulması; alacaklıların çağrılması ve korunması; kanunda dokuz bent hâlinde sayılan diğer tasfiye işleri; kalan varlığın dağıtılması; defterlerin saklanması; ve unvanın silinmesi. Tasfiye memurlarının sorumluluğu hakkında kanunun sorumluluk hükmü uygulanır.

Alacaklılara çağrı: üç ilan, birer hafta arayla

Bu, tasfiyenin alacaklıyı koruyan çekirdeğidir. Kanunun ifadesiyle:

  • Alacaklı oldukları şirket defterlerinden veya diğer belgelerden anlaşılan ve yerleşim yerleri bilinen kişiler taahhütlü mektupla bilgilendirilir.
  • Diğer alacaklılar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ve şirketin internet sitesinde, esas sözleşmede öngörüldüğü şekilde, birer hafta arayla yapılacak üç ilanla bilgilendirilir ve alacaklarını tasfiye memurlarına bildirmeye çağrılır.

Bilinen alacaklılar bildirimde bulunmazsa alacak tutarı Bakanlıkça belirlenecek bir bankaya depo edilir; muaccel olmayan veya uyuşmazlıklı borçları karşılayacak tutar ise notere depo edilir. Bu hükümlere aykırı davranan tasfiye memurları sorumlu olur.

Gazete'nin bu işlevi için ticaret sicili nedir sayfasına bakabilirsiniz. Alacaklının takip yolları ise icra takibi nasıl işler sayfasındadır.

Tasfiyenin sonu: terkin

Tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden silinmesi tasfiye memurları tarafından sicil müdürlüğünden istenir; istem üzerine silinme tescil ve ilan edilir.

Defterler bitmiş sayılmaz: tasfiyenin sonunda defterler ve tasfiyeye ilişkin olanlar da dâhil belgeler, kanunun saklama maddesine göre — yani on yıl — saklanır. Ayrıntısı ticari defterler ve saklama süresi sayfasındadır.

Tasfiye kapandıktan sonra ek bir işlem zorunlu hâle gelirse son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar asliye ticaret mahkemesinden şirketin yeniden tescilini isteyebilir.

Tasfiyeden dönmek mümkün mü? Evet

Kanunun madde 548 hükmü buna izin veriyor ama bir eşik koyuyor:

Şirket sürenin dolmasıyla veya genel kurul kararıyla sona ermişse, pay sahipleri arasında şirket malvarlığının dağıtımına başlanılmış olmadıkça genel kurul şirketin devam etmesini kararlaştırabilir. Devam kararının sermayenin en az yüzde altmışının oyuyla alınması gerekir; esas sözleşmeyle bu nisap ağırlaştırılabilir. Karar tasfiye memuru tarafından tescil ve ilan ettirilir.

İki hâlde ise şirket kendiliğinden devam eder: iflasın açılmasıyla sona ermiş olmasına rağmen iflas kaldırılmışsa veya iflas konkordatonun uygulanmasıyla sona ermişse. İflas ve konkordato ayrımı için iflas ve konkordato farkı sayfasına bakabilirsiniz.

Limited şirkette durum

Limited şirkette sona erme sebepleri ayrı bir maddede sayılıdır: şirket sözleşmesinde öngörülen sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesi, genel kurul kararı, iflasın açılması ve kanunda öngörülen diğer hâller. Organ eksikliği ya da genel kurulun toplanamaması hâlinde mahkemece fesih ve haklı sebeple fesih davası da düzenlenmiştir; haklı sebep davasında mahkeme çıkarma ya da başka bir çözüme de hükmedebilir.

Sona ermenin tescili müdür tarafından, birden fazla müdür varsa en az iki müdür tarafından yaptırılır.

Tasfiye usulüne gelince kanun doğrudan atıf yapıyor: limited şirkette tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır. Yani tasfiye memuru, üç ilan, üç aylık bekleme, terkin ve tasfiyeden dönme kuralları limited şirkette de bu atıf üzerinden işler; limited şirket için ayrı bir "üç ilan" maddesi yoktur.

Bu Sayfada Ne Yok?

  • Harç, masraf ve vergi tutarı yok.
  • "TTK madde 543'te bir yıl" bilgisi yok. Süre 2016'da altı aya, 2021'de üç aya indirilmiştir.
  • Hukuki tavsiye yok. Sayfa yürürlükteki hükmün ne dediğini aktarır.
  • Vergi dairesi ve sosyal güvenlik kapanış işlemleri yok. Ayrı mevzuata tabidir.
  • Dilekçe ve form örneği yok.
  • Somut bir şirketin tasfiyesine dair değerlendirme yok.
  • İflas tasfiyesinin ayrıntısı yok. İflas hâlinde tasfiye ayrı bir rejime tabidir.
  • Kooperatif ve diğer tüzel kişiler için ayrı usul yok.

Sık Sorulan Sorular

Kalan varlık ne zaman dağıtılabilir?

Alacaklılara üçüncü kez yapılan çağrı tarihinden itibaren üç ay geçmedikçe dağıtılamaz. Tehlike yoksa mahkeme daha önce de izin verebilir.

Bu süre bir yıl değil miydi?

Eskiden öyleydi. Süre 2016'da altı aya, 2021'de üç aya indirilmiştir; "bir yıl" bilgisi iki değişiklik gerisindedir.

Sona erme ile tasfiye aynı şey mi?

Değil. Sona erme bir sebebin gerçekleşmesidir; tasfiye bunun sonucudur. Kanunun ifadesiyle "sona eren şirket tasfiye hâline girer."

Tasfiyede şirketin tüzel kişiliği devam eder mi?

Evet. Şirket tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ve unvanını "tasfiye hâlinde" ibaresiyle kullanır; organlarının yetkileri tasfiye amacıyla sınırlanır.

Tasfiye memuru atanmazsa ne olur?

Ayrıca atanmadıysa tasfiye yönetim kurulu tarafından yapılır. Mahkeme fesih kararı verdiyse tasfiye memuru mahkemece atanır.

Alacaklılara kaç ilan yapılır?

Üç ilan, birer hafta arayla. Yerleşim yeri bilinen alacaklılara ayrıca taahhütlü mektupla bildirim yapılır.

Tasfiyeden dönülebilir mi?

Evet, ancak malvarlığının dağıtımına başlanmamış olması şartıyla ve devam kararının sermayenin en az yüzde altmışının oyuyla alınması gerekir.

Limited şirkette tasfiye farklı mı işliyor?

Hayır. Kanun doğrudan atıf yapıyor: tasfiye usulü hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır.

Kaynak: Sona erme sebepleri, tescil, tasfiye hâline girme ve tüzel kişiliğin devamı, tasfiye memurlarının atanması ve görevleri, alacaklılara birer hafta arayla üç ilan, depo yükümlülükleri, kalan varlığın dağıtılmasında üç aylık bekleme süresi, defterlerin saklanması, unvanın silinmesi, ek tasfiye ve tasfiyeden dönme, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun madde 529, 532, 533, 536, 540, 541, 542, 543, 544, 545, 547 ve 548 metinlerindendir (mevzuat.gov.tr). Üç aylık sürenin değişim zinciri metindeki değişiklik şerhlerinden izlenmiş ve son değişikliği yapan hükmün Resmî Gazete nüshası bizzat açılarak doğrulanmıştır: ilgili kanunun 17. maddesiyle madde 543'ün ikinci fıkrasındaki "altı" ibareleri "üç" şeklinde değiştirilmiştir (Resmî Gazete 6 Kasım 2021; resmigazete.gov.tr). Limited şirkette sona erme sebepleri, tescil ve tasfiye usulüne yapılan atıf aynı Kanunun madde 636, 637 ve 643 metinlerindendir. Harç, masraf ve vergi tutarları yazılmamıştır. Son kontrol 17 Kasım 2026.

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.

Yorum Yap