Uçuş iptalinde yolcu hakları nelerdir?

Uçuş iptalinde üç ayrı hak doğar: bilet bedelinin iadesi ya da alternatif taşıma, yolculuğun kesintiye uğradığı sürede bakım hizmetleri, ve belirli koşullarda tazminat.

Önce doğru metni bulalım, çünkü adı çoğu yerde yanlış yazılıyor. Düzenlemenin adı Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmeliktir; kısaltması SHY-YOLCUdur. "Hava yolu", "Havacılık Yolcu Hakları" gibi adlarla arama yapmak metni bulmanızı zorlaştırır.

İptal hâlinde üç hak

• Seçim hakkı: bilet bedelinin iadesi ya da en erken tarihli alternatif uçuşla taşınma. Seçim yolcuya aittir, havayolu şirketine değil.
• Bakım hizmetleri: bekleme süresine göre yemek ve içecek, gerektiğinde konaklama ve havalimanı ile konaklama yeri arasında ulaşım, ayrıca iletişim imkânı.
• Tazminat: belirli koşullarda, uçuş mesafesine göre belirlenen tutarda. Tutarlar yönetmelikte düzenlidir ve güncellenebildiği için bu sayfada yazılmamıştır.

Tazminat hakkı mutlak değildir: havayolu şirketi, iptalin olağanüstü hâllerden kaynaklandığını ve tüm makul önlemleri aldığını ispat ederse tazminat yükümlülüğü doğmaz. İspat yükü şirkettedir.

SHY-YOLCU ile Avrupa düzenlemesinin ayrıldığı iki nokta

Yolcu haklarıyla ilgili içeriklerin çoğu Avrupa Birliği'nin düzenlemesini aktarıyor. İki önemli fark var:

1. İndirimli ve ücretsiz biletler. Avrupa düzenlemesi, halka açık olmayan indirimli tarifeli ve ücretsiz biletleri kapsam dışında bırakır. SHY-YOLCU bu konuda farklı düzenlenmiştir ve bu bilet türlerini kapsar. Yani Türkiye'de indirimli bir biletle uçan yolcunun durumu, Avrupa düzenlemesine bakılarak değerlendirilemez.

2. Hava trafik kararları. Yönetmeliğin olağanüstü hâller sayımında hava trafik yönetimi kararları yer almaz. Avrupa düzenlemesinde bu bir olağanüstü hâl sebebi olarak anılır. Bu fark, şirketin "hava trafik kararı yüzünden iptal ettik" savunmasının Türkiye mevzuatında aynı sonucu doğurmayabileceği anlamına gelir.

Bagaj SHY-YOLCU'nun kapsamında değil

Bir yanlış beklentiyi düzeltmek gerekiyor: SHY-YOLCU bagaj kaybı ve hasarını düzenlemez. Bagaj, uluslararası taşımacılıkta Montreal Sözleşmesi ve ilgili havacılık mevzuatının konusudur. Bagaj sorununuz için bu sayfadaki haklara değil, bagaj mevzuatına bakılmalıdır.

Bagaj kaybı ve hasarında havalimanında tutanak tutturmak (kayıp bagaj raporu) sonraki her adım için belirleyicidir.

Gecikme ve uçuşa kabul edilmeme

Gecikmede haklar gecikme süresine ve uçuş mesafesine göre kademelenir; yeterince uzun gecikmelerde iptal hükümleri uygulanabilir hâle gelir.

Uçuşa kabul edilmeme (fazla rezervasyon sebebiyle), yolcunun rızası olmadan gerçekleşirse tazminat ve diğer hakları doğurur. Havayolu şirketi önce gönüllü arar; gönüllü olan yolcunun durumu farklıdır.

Şikâyet nereye yapılır?

Önce havayolu şirketine yazılı başvuru yapılır. Sonuç alınamazsa Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'ne şikâyet edilebilir; kanallar shgm.gov.tr adresindedir. Tüketici hakem heyeti ve mahkeme yolları da açıktır.

Yurt içi otobüs yolculuğundaki haklar için otobüsle seyahatte yolcu hakları sayfamıza bakabilirsiniz; oradaki tablo farklıdır.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Tazminat tutarları yok. Mesafeye göre belirlenen tutarlar güncellenebildiği için yazılmaz; yönetmeliğin güncel metninden okunmalıdır.
• Gecikme süresi eşiklerinin tam tablosu yok. Aynı sebeple.
• Bagaj hakları yok — çünkü SHY-YOLCU bagajı düzenlemez. Bagaj ayrı bir mevzuatın konusudur.
• Avrupa Birliği düzenlemesinin tam karşılaştırması yok. Yalnızca iki ayrışma noktası belirtilmiştir.
• Havayolu şirketi karşılaştırması ve öneri yok.
• Bilet fiyatı bilgisi yok.
• Hukukî tavsiye yok. Olağanüstü hâl savunmasının somut olayda geçerli olup olmadığı bir değerlendirme konusudur.
• Seyahat sigortası önerisi yok.

Sık Sorulan Sorular

Yönetmeliğin tam adı nedir?

Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik; kısaltması SHY-YOLCU. Yaygın olarak yanlış adlarla anılır.

Uçuşum iptal edilirse ne hakkım var?

Üç hak: bilet iadesi ya da alternatif uçuş (seçim sizde), bekleme süresine göre bakım hizmetleri, ve belirli koşullarda tazminat.

Her iptalde tazminat alınır mı?

Hayır. Şirket, iptalin olağanüstü hâllerden kaynaklandığını ve tüm makul önlemleri aldığını ispat ederse tazminat doğmaz. İspat yükü şirkettedir.

Hava trafik kararı olağanüstü hâl sayılır mı?

SHY-YOLCU'nun olağanüstü hâller sayımında hava trafik yönetimi kararları yer almaz. Bu, Avrupa düzenlemesinden ayrıldığı noktalardan biridir.

İndirimli biletim kapsam dışında mı?

Avrupa düzenlemesi halka açık olmayan indirimli ve ücretsiz biletleri kapsam dışı bırakır; SHY-YOLCU bu bilet türlerini kapsar.

Kaybolan bagajım için bu yönetmeliğe mi bakacağım?

Hayır. SHY-YOLCU bagajı düzenlemez. Bagaj kaybı ve hasarı ayrı mevzuatın konusudur; havalimanında tutanak tutturmak belirleyicidir.

Şikâyetimi nereye yapmalıyım?

Önce havayolu şirketine yazılı başvuru; sonuç alınamazsa Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'ne.

Kaynak: Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (SHY-YOLCU) güncel metni (mevzuat.gov.tr) ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü yayınları (shgm.gov.tr). Yönetmeliğin olağanüstü hâller sayımında hava trafik yönetimi kararlarının yer almadığı ve indirimli/ücretsiz biletlerin kapsam dışı bırakılmadığı, metin Avrupa Birliği düzenlemesiyle karşılaştırılarak tespit edilmiştir. Yönetmeliğin bagajı düzenlemediği, metin üzerinde arama yapılarak doğrulanmıştır. Tazminat tutarları güncellenebildiği için yazılmamıştır. Son kontrol 13 Kasım 2026.