Yapı Kullanma İzni (İskan) Nasıl Alınır?

Yapı kullanma izni, halk arasında "iskan" olarak bilinir ve yapının ruhsat ve eklerine uygun biçimde tamamlandığının idarece tespit edilmesidir. Dayanak, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 30. maddesidir.

Kime Başvurulur?

Kanunun 30/1. maddesi: yapı tamamen bittiğinde tamamının, kısmen kullanılabilir kısımları tamamlandığında bu kısımların kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye veya valilikten izin alınması mecburidir. 27. maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapılarda da ilgili belediye ve valilikten izin alınır.

İzin için mal sahibinin müracaatı üzerine yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir.

30 Günlük Süre ve Zımni İzin

Maddenin 2. fıkrası güçlü bir hüküm içerir: belediyeler ve valilikler müracaatları en geç otuz gün içinde neticelendirmek zorundadır; aksi hâlde bu müddetin sonunda kullanılmasına izin verilmiş sayılır. Buna uygulamada zımni izin denir.

3. fıkra ise sınırı çizer: verilen izin, yapı sahibini kanuna, ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten ve her türlü vergi, resim ve harç ödeme yükümlülüğünden kurtarmaz.

İzinsiz Yapının Sonuçları

Kanunun 31. maddesi iki önemli sonuç bağlar:

• İnşaatın bitme günü, kullanma izninin verildiği tarihtir. Yani fiilî bitiş değil, iznin tarihi esas alınır.
• Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar. Kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden yararlandırılır.

Ayrıca kat mülkiyetine geçiş de yapı kullanma izin belgesine bağlıdır: 634 sayılı Kanun m.12/1-a bu belgeyi kat mülkiyeti kuruluşunun zorunlu belgesi sayar ve m.10/6 uyarınca belge düzenlenen yapıların cins değişikliği resen yapılır.

Ruhsat ile İskan Arasındaki Fark

Ruhsat süreleri de 29. maddede düzenlenir: yapıya başlama süresi ruhsat tarihinden iki yıldır; başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmezse ruhsat hükümsüz sayılır ve yeniden ruhsat alınması gerekir. Ruhsat yenilenmesi ve plan tadilinde ayrıca harç alınmaz.

Harç

İskan harcının dayanağı 492 sayılı Harçlar Kanunu değil, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunudur. Kanunun 80/f maddesi "Yapı kullanma izni verilmesi işleri Yapı Kullanma İzni Harcına tabidir" der ve harçlar belediyece tahsil olunur. 84. maddedeki tarife, harcı beher inşaat metrekaresi için en az 0,05 ve en çok 0,15 TL aralığında belirler; bu kanuni tarife aralığıdır. Harçlar makbuz karşılığı veya basılı damga ile peşin ödenir (m.85).

80. maddenin son fıkrası bazı yapıları harçtan müstesna tutar: Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki yapılar, 7269 sayılı Kanun kapsamı yapılar, sera ve örtü altı tesisleri, ahır, samanlık, kümes, hayvan barınakları ve yemlik gibi yapılar.

Kat mülkiyeti ile ilişkisi için kat irtifakı ve kat mülkiyeti farkı sayfasına bakabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Yapı kullanma izni harcının güncel metrekare tutarı: tek bir ulusal sayı değildir, belediye grupları itibarıyla Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir ve kararın eki tablo birincil kaynaktan okunamamıştır. Tutar için kendi belediyenize başvurmanız gerekir.
• Gerekli belgelerin tam listesi: 3194 m.30 yalnızca müracaat ve uygunluk tespitinden söz eder; belediyelerin istediği evrak listesi mevzuatta tek tip olmadığı için madde dayanağı verilemez.
• Belediyelerin fiilî işlem süreleri.
• İskansız yapının satışına ilişkin değerlendirme.
• Kişiye özel harç hesaplaması.
• Hukuki danışmanlık, dilekçe veya başvuru formu örneği.
• İmar affı veya yapı kayıt belgesi uygulamalarına ilişkin güncel durum.
• Gelecek yıl harç tutarları.

Sık Sorulan Sorular

İskan nedir?

Yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğunun ve kullanılmasında fen bakımından mahzur bulunmadığının tespitiyle verilen yapı kullanma iznidir (3194 m.30).

Kime başvurulur?

İnşaat ruhsatını veren belediye veya valiliğe.

İdare kaç günde cevap verir?

En geç 30 gün. Bu sürenin sonunda cevap verilmezse kullanma izni verilmiş sayılır (m.30/2).

İskansız yapıda elektrik ve su bağlanır mı?

Bağlanmaz. İzin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalandırılmaz (m.31).

Ruhsat ile iskan aynı şey mi?

Değil. Ruhsat inşaata başlama iznidir (m.21), iskan ise tamamlanan yapıyı kullanma iznidir (m.30).

Harç hangi kanuna göre alınır?

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu m.80/f ve m.84'e göre, belediyece ve peşin olarak.

Kaynak: Mevzuat Bilgi Sistemi, 3194 sayılı İmar Kanunu ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.3194.pdf · https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2464.pdf (erişim 1 Kasım 2026)