Doğum borçlanması, sigortalı kadının doğum sonrasında çalışmadığı süreleri prim ödeyerek sigortalılık süresine eklemesine imkân tanır. Dayanak, 5510 sayılı Kanun'un 41/1-(a) maddesidir; madde 6552 sayılı Kanun'la değiştirilmiştir.
Kapsam
Borçlanma, kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4/a, 4/b ve 4/c kapsamındaki sigortalı kadının doğum sonrası sürelerini kapsar. Değişiklikle 4/b ve 4/c kapsamındaki kadınlar da hakka dahil edilmiştir.
Kaç Çocuk, Ne Kadar Süre?
| Unsur | Değer | Dayanak |
|---|---|---|
| Borçlanılabilecek doğum sayısı | En fazla 3 (üç defaya mahsus) | m.41/1-a |
| Her doğum için süre | Doğum tarihinden sonra 2 yıllık süreyi geçmemek | m.41/1-a |
| Tutar oranı | %32 | m.41 son fıkra |
| Ödeme süresi | Tebliğden itibaren 1 ay | m.41/1, m.41/2 |
Kanun metni süreyi gün olarak değil "iki yıllık süre" olarak ifade eder. İnternette sık görülen "çocuk başına 720 gün" ifadesi kanun metninde bu şekilde yer almaz.
İki Zorunlu Şart
Maddenin aradığı iki şart vardır ve ikisi birlikte sağlanmalıdır:
- Borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmamak. Yani o dönemde çalışıp prim ödenmiş olmamalıdır.
- Çocuğun yaşaması.
Tutar Hesabı
Tutar, talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında sigortalının kendisinin belirleyeceği günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanır. Doğum borçlanması, 7566 sayılı Kanun'la yapılan oran değişikliğinden etkilenmemiştir: diğer borçlanmalarda oran yüzde 45'e çıkarılmışken (a) bendindeki doğum borçlanmasında yüzde 32 korunmuştur.
Statü ve Başlangıç Tarihi
Borçlanılan süre, borçlandığı tarihteki 4. maddenin ilgili bendine göre sayılır (m.41/4-a). Sigortalılık başlangıcından önceki süre borçlanılırsa başlangıç tarihi borçlanılan gün kadar geriye götürülür (m.41/3).
Doğum iznine ilişkin haklar için doğum izni ve süt izni hakları, doğum yardımı için doğum yardımı 2026 tutarları ve başvuru sayfalarına bakabilirsiniz. Askerlik borçlanmasıyla karşılaştırma için askerlik borçlanması nasıl yapılır sayfası da güncel tutulmaktadır.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Hukuki danışmanlık: bu sayfa mevzuat hükümlerini aktarır, somut olayınıza ilişkin görüş vermez.
- Kişiye özel hesaplama: tutarlar prim gün sayınıza, kazancınıza ve sigortalılık statünüze göre değişir.
- Gelecek yıl tutarları: yıla bağlı tutarlar yeniden değerleme ve kurul kararlarıyla belirlenir, bu sayfada tahmin yazılmaz.
- Dilekçe veya başvuru formu örneği.
- Başvurunuzun kabul edilip edilmeyeceğine dair değerlendirme.
- Hangi kurum, banka veya şirketin tercih edilmesi gerektiğine dair yönlendirme.
- Mahkeme kararı yorumu: bu sayfada yargı kararları yorumlanmaz, yalnızca yürürlükteki mevzuat aktarılır.
- Vergi veya prim yükünü azaltma yöntemi.
Sık Sorulan Sorular
Doğum borçlanması en fazla kaç çocuk için yapılır?
Üç defaya mahsus olmak üzere en fazla üç doğum için (m.41/1-a).
Her çocuk için ne kadar süre borçlanılır?
Doğum tarihinden sonraki iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla. Kanun süreyi gün olarak değil "iki yıl" olarak ifade eder.
Doğum borçlanması oranı kaç?
Yüzde 32. Diğer borçlanmalarda oran yüzde 45'e çıkarılmışken doğum borçlanmasında yüzde 32 korunmuştur.
Çalıştığım dönemi borçlanabilir miyim?
Hayır. Borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmamak şarttır.
Çocuğun yaşaması şart mı?
Evet, madde metninde açıkça yer alan iki şarttan biridir.
4/b kapsamındaki kadınlar yararlanabilir mi?
Evet. 6552 sayılı Kanun değişikliğiyle 4/a, 4/b ve 4/c kapsamındaki sigortalı kadınlar hakka dahildir.
Kaynak: Mevzuat Bilgi Sistemi, 5510 sayılı Kanun m.41 — https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5510.pdf (erişim 1 Kasım 2026)
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.