İsteğe bağlı sigorta, kişinin kendi primini ödeyerek uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası kapsamına girmesidir. Dayanak, 5510 sayılı Kanun'un 50 ile 52. maddeleridir. Kısa vadeli sigorta kollarını kapsamaz.
Kimler Yapabilir?
Kanunun 50/2. maddesi beş şart sayar:
- Türkiye'de ikamet etmek; ya da sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış bir ülkedeki Türk vatandaşı olmak,
- Zorunlu sigortalı olacak şekilde çalışmamak ya da ay içinde 30 günden az çalışmak veya tam gün çalışmamak,
- Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak,
- 18 yaşını doldurmuş olmak,
- Dilekçeyle Kuruma başvurmak.
Ne Zaman Başlar?
Sigortalılık, müracaatın Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden başlar (m.51/1). Geriye dönük başlatılamaz.
Prim Oranı ve Kazanç Sınırı
Prim, 82. maddeye göre belirlenen prime esas kazanç alt ve üst sınırı arasında sigortalının kendisinin belirlediği kazancın yüzde 33'üdür. Bu oran yüzde 21 malullük-yaşlılık-ölüm ile yüzde 12 genel sağlık sigortası paylarından oluşur (m.52/1).
Oran daha önce yüzde 32 idi; 7566 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle yüzde 33'e çıkarılmıştır.
| Unsur | Değer |
|---|---|
| Prim oranı | %33 (%21 MYÖ + %12 GSS) |
| Günlük kazanç alt sınırı (2026) | 1.101,00 TL |
| Aylık kazanç alt sınırı (2026) | 33.030,00 TL |
| Günlük kazanç üst sınırı (2026) | 9.909,00 TL |
| Aylık kazanç üst sınırı (2026) | 297.270,00 TL |
Kazanç sınırları her yıl yeniden belirlenir; yukarıdaki değerler 2026 yılına aittir.
Hangi Statü Sayılır?
Bu, isteğe bağlı sigortanın en çok sorulan yönüdür: isteğe bağlı prim ödenen süreler 4/b sigortalılığı sayılır (m.51/5). Sigortalı ayrıca 60/1-(b) kapsamında genel sağlık sigortalısı kabul edilir (m.52/2).
4/b sayılmanın pratik sonucu, emeklilikte aranan prim gününün 7.200 değil 9.000 olmasıdır. Statü farkları için SGK 4/a, 4/b ve 4/c farkı sayfasına bakabilirsiniz.
Ödeme Süresi
Ait olduğu aydan itibaren 12 ay içinde ödenmeyen süreler sigortalılık süresinden sayılmaz (m.52/3). Bu süre geçtikten sonra o aya ait prim ödenerek süre kazanılamaz.
Genel sağlık sigortası kapsamı için genel sağlık sigortası kimleri kapsıyor sayfasına bakabilirsiniz.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Hukuki danışmanlık: bu sayfa mevzuat hükümlerini aktarır, somut olayınıza ilişkin görüş vermez.
- Kişiye özel hesaplama: tutarlar prim gün sayınıza, kazancınıza ve sigortalılık statünüze göre değişir.
- Gelecek yıl tutarları: yıla bağlı tutarlar yeniden değerleme ve kurul kararlarıyla belirlenir, bu sayfada tahmin yazılmaz.
- Dilekçe veya başvuru formu örneği.
- Başvurunuzun kabul edilip edilmeyeceğine dair değerlendirme.
- Hangi kurum, banka veya şirketin tercih edilmesi gerektiğine dair yönlendirme.
- Mahkeme kararı yorumu: bu sayfada yargı kararları yorumlanmaz, yalnızca yürürlükteki mevzuat aktarılır.
- Vergi veya prim yükünü azaltma yöntemi.
Sık Sorulan Sorular
İsteğe bağlı sigorta prim oranı kaç?
Yüzde 33; yüzde 21 malullük-yaşlılık-ölüm ve yüzde 12 genel sağlık sigortası payından oluşur (m.52/1).
Çalışırken isteğe bağlı sigorta yapılabilir mi?
Zorunlu sigortalı olacak şekilde çalışmamak ya da ay içinde 30 günden az çalışmak şartı aranır (m.50/2).
İsteğe bağlı süreler hangi statüde sayılır?
4/b sigortalılığı sayılır (m.51/5). Bu, emeklilikte aranan prim gününü etkiler.
Kısa vadeli sigorta kollarını kapsar mı?
Kapsamaz. Yalnızca uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası kapsamındadır (m.50/1).
Primi geç ödersem ne olur?
Ait olduğu aydan itibaren 12 ay içinde ödenmeyen süreler sigortalılık süresinden sayılmaz (m.52/3).
Sigortalılık ne zaman başlar?
Müracaatın Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden gün (m.51/1). Geriye dönük başlatılamaz.
Kaynak: Mevzuat Bilgi Sistemi, 5510 sayılı Kanun m.50-52 — https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5510.pdf · Sosyal Güvenlik Kurumu, 2026 prime esas kazanç miktarları — https://www.sgk.gov.tr (erişim 1 Kasım 2026)
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.