Sermaye Piyasası Kurulu nedir, ne iş yapar?

Sermaye Piyasası Kurulu, sermaye piyasasını düzenleyen ve denetleyen kamu kurumudur.

1981'de kuruldu; bugünkü yasal dayanağı 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunudur.

Künye

• Kuruluş: 1981 (2499 sayılı Kanun ile)
• Güncel dayanak: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (2012)
• Statü: İdari ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisi
• İlgili bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığı
• Karar organı: Biri başkan, biri ikinci başkan olmak üzere 7 üye
• Atamayı yapan: Cumhurbaşkanı

Ne yapar?

Kanunun 128. maddesi görevleri sayar. Öne çıkanlar şunlardır:

• Sermaye piyasası kurum ve araçlarını düzenlemek ve denetlemek
• Kamunun aydınlatılmasına ilişkin karar almak
• Bağımsız denetim, derecelendirme ve değerleme şartlarını belirlemek
• Kamuyu Aydınlatma Platformu'nun işletim esaslarını belirlemek
• Lisanslama ve sertifikasyon esaslarını düzenlemek
• Yabancı muadil otoritelerle iş birliği yapmak

Üç kurum, üç ayrı görev

Bu üçlü sürekli karıştırılıyor:

Borsa İstanbul bir şirkettir ve Kurulun düzenleme ile denetimine tabidir. Bankaların sermaye piyasası faaliyetleri ise bankacılık düzenleyicisine değil, Kurula tabidir.

SPK bülteni nedir?

Kurul kararlarının duyurulduğu resmî yayındır. Kurul toplantılarının ardından yayımlanır.

Bir düzeltme: Bülten sık sık "haftalık" olarak anılıyor; gerçekte yayın takvimi düzenli değildir. Aynı gün birden fazla bülten yayımlanabildiği gibi, iki bülten arasında birkaç gün de geçebilir.

Görev süresi konusunda yaygın bir hata

Birçok kaynakta üyelerin görev süresi 6 yıl olarak yazılıyor. Bu bilgi güncel değildir.

Kanunun görev süresini düzenleyen hükmü 2018'de yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükteki metinde sabit bir görev süresi bulunmamaktadır. Boşalan üyeliğe en geç iki ay içinde atama yapılır.

Şikâyet nereye yapılır?

Uyuşmazlığın türüne göre muhatap değişir:

• Borsa işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar: Borsa İstanbul
• Borsa dışı zarar ve tazmin talepleri: Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği bünyesindeki hakem heyeti
• Mevzuata aykırılık ihbarı: Kurula, bilgi edinme ve dilekçe hakkı kapsamında

Önemli sınır: Kurul, mevzuata uygunluk incelemesi yapar; zarar tazminine karar vermez. Tazmin talepleri yargıya veya hakem heyetine aittir.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Güncel üye adları yok. Doğrulanmış liste elde edilemedi.
• Yatırım yönlendirmesi yok. Bu sayfa kurumu anlatır.
• Belirli bir soruşturma ayrıntısı yok. Devam eden dosyalar bu sayfanın konusu değildir.
• Şirket ve fon adı yok. Bu sitede tekil piyasa verisi yazılmaz.
• Ceza tutarları yok. İdari para cezaları dosyaya göre değişir.
• Şikâyet dilekçesi örneği yok. Biçim, başvurulan makama göre değişir.
• Kurumun iç teşkilat şeması yok. Bu ayrı bir konudur.

Sık Sorulan Sorular

SPK ne iş yapar?

Sermaye piyasası kurum ve araçlarını düzenler ve denetler, kamunun aydınlatılmasına ilişkin kurallar koyar.

SPK ne zaman kuruldu?

1981'de, 2499 sayılı Kanun ile. Bugünkü dayanağı 2012 tarihli 6362 sayılı Kanun'dur.

Kaç üyesi var?

Biri başkan, biri ikinci başkan olmak üzere yedi üye. Atamaları Cumhurbaşkanı yapar.

Üyelerin görev süresi 6 yıl mı?

Hayır. Görev süresini düzenleyen hüküm 2018'de yürürlükten kaldırıldı; yürürlükteki metinde sabit süre bulunmuyor.

SPK ile Borsa İstanbul aynı şey mi?

Hayır. Borsa İstanbul piyasayı işleten bir şirkettir ve SPK'nın denetimine tabidir.

Zararımı SPK tazmin eder mi?

Hayır. Kurul mevzuata uygunluk incelemesi yapar; tazmin talepleri yargıya veya hakem heyetine aittir.

Kaynak: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 118, 119, 120 ve 128. maddeleri (mevzuat.gov.tr konsolide metin); Sermaye Piyasası Kurulu'nun kendi kurumsal sayfalarındaki kuruluş bilgisi, bülten arşivi ve yatırımcı şikâyet yönlendirme sayfası; 2 Temmuz 2018 tarihli 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (görev süresi hükmünün yürürlükten kaldırılması). Güncel üye adları doğrulanamadığı için yazılmamıştır. Devam eden soruşturmalara, şirket ve fon adlarına ilişkin bilgi bu sayfanın kapsamı dışındadır.