Araç değer kaybı, kazada hasar gören aracın onarıldıktan sonra piyasa değerinde oluşan azalmadır. Kusursuz veya az kusurlu taraf bu zararı karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edebilir.
Hukuki Dayanak
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5(a) Maddi Zararlar Teminatı maddesi (Değişik: 20 Mart 2020 tarihli ve 31074 sayılı Resmî Gazete), hak sahibinin zarar gören araçta meydana gelen "değer kaybı dahil" doğrudan mallarındaki azalmayı teminat kapsamına alır. Tespit, SBM'de kurulan sistem üzerinden sıra esasına göre atanan ruhsatlı sigorta eksperlerince yapılır.
Kime Başvurulur?
Kusurlu tarafın trafik sigortası şirketine. 2918 sayılı Kanun'un 97. maddesi şunu şart koşar: "Zarar görenin... dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Genel Şartlar C.7 aynı zorunluluğu tekrarlar.
Gerekli Belgeler
Genel Şartlar Ek:6 / 1-B listesi: kaza tespit tutanağının resmî tasdikli sureti (veya taraflar arasında düzenlenen tutanak), varsa ifade ve görgü tutanakları, mağdur araca ait ruhsat, varsa hasarlı araç fotoğrafları, IBAN ile birlikte değer kaybı talep beyanı ve varsa eksper raporu.
Hesaplama Formülü
Genel Şartlar Ek 1 (Değişik: 20 Mart 2020, yürürlük 1 Nisan 2020) iki aşamalı bir formül getirir:
Baz Değer Kaybı = Aracın Rayiç Değeri × %19
Toplam Değer Kaybı = Baz Değer Kaybı × Hasar Boyutu Katsayısı × Kullanılmışlık Katsayısı
| Hasar boyutu | Katsayı |
|---|---|
| A1 Büyük | 0,90 |
| A2 Orta | 0,75 |
| A3 Küçük | 0,50 |
| A4 Basit | 0,25 |
| Kilometre | Katsayı |
|---|---|
| 0 - 14.999 | 0,90 |
| 15.000 - 29.999 | 0,80 |
| 30.000 - 44.999 | 0,60 |
| 45.000 - 59.999 | 0,40 |
| 60.000 - 74.999 | 0,30 |
| 75.000 - 149.999 | 0,20 |
| 150.000 ve üzeri | 0,10 |
Rayiç değer, TOBB-SEİK listesi ile Türkiye Sigorta Birliği Kasko Araç Değer Listesi değerlerinin ortalaması alınarak bulunur. Hasar boyutu belirlenirken KDV dahil tutarlar esas alınır. Maddi hasar rayiç bedelin yüzde 2'sinin altında ise değer kaybı tazminatı maddi hasar tutarını aşamaz (Ek-1 m.3).
Teminat Dışı Hâller
Ek-1/2'ye göre mini onarımla giderilebilen basit kaporta ve plastik tampon hasarları, cam, lastik, jant, hava yastığı, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme hasarları ile çekme veya hurda belgeli araçlar ve yabancı plakalı araçlar kapsam dışıdır. Resmî metnin dipnotuna göre Danıştay 15. Dairesinin 27 Haziran 2018 tarihli kararlarıyla bu kısmın 2, 4 ve 6. bentleri iptal edilmiştir.
Süreler
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Şirketin yazılı cevap süresi | 15 gün | 2918 m.97; G.Ş. C.7 |
| Tahkime gidebilmek için cevapsızlık | 15 iş günü | 5684 m.30/13 |
| Belgeler tamamlandıktan sonra ödeme | 8 iş günü | 2918 m.99 |
| İnceleme 3 ayda bitmezse avans | Hasarın en az %50'si | G.Ş. B.2/2.5 |
| Zamanaşımı | 2 yıl / her hâlde 10 yıl | 2918 m.109 |
2918 sayılı Kanun'un 109. maddesi şöyledir: maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Reddedilirse Nereye Başvurulur?
Sigorta Tahkim Komisyonu, tüketici hakem heyeti veya mahkeme yolu açıktır. Tahkimde parasal sınırlar tebliğle belirlenir; tüketici hakem heyetine başvuru 2026 yılı için 186.000 TL altındaki uyuşmazlıklarda zorunludur (6502 sayılı Kanun m.68/1, 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete). Tüketici hakem heyetine intikal etmiş bir uyuşmazlıkta Komisyona başvurulamaz (5684 m.30/14).
Başvuru usulü için tüketici hakem heyetine başvuru sayfasına bakabilirsiniz.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Görevli mahkemenin asliye ticaret mi asliye hukuk mu olduğu: 2918 m.110 yalnızca "adli yargı" ve yer yetkisinden söz ettiği için yazılmamıştır.
- Sigorta Tahkim Komisyonu parasal sınırlarının 2026 yılı için güncellenmiş tutarları: tebliğ otomatik artış öngörüyor ancak 2026 sayısal tutarı birincil kaynakta bulunamamıştır.
- Ehliyet fotokopisi ve onarım faturası: Ek:6'nın değer kaybı belge listesinde yer almadığı için "gerekli belge" olarak yazılmamıştır.
- Kişiye özel değer kaybı hesaplaması.
- Başvurunuzun kabul edilip edilmeyeceğine dair değerlendirme.
- Hukuki danışmanlık, dilekçe veya dava örneği.
- Hangi eksperin veya avukatın tercih edilmesi gerektiğine dair yönlendirme.
- Danıştay iptal kararı sonrası teminat dışı bentlerin uygulamadaki durumuna ilişkin yorum.
Sık Sorulan Sorular
Değer kaybı trafik sigortasından karşılanır mı?
Evet. ZMSS Genel Şartları A.5(a) maddesi değer kaybını maddi zararlar teminatına dahil eder.
Değer kaybı nasıl hesaplanır?
Rayiç değerin yüzde 19'u baz alınır, hasar boyutu ve kilometre katsayılarıyla çarpılır (Ek-1).
Kime başvurulur?
Kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortası şirketine, yazılı olarak (2918 m.97).
Şirket kaç günde cevap verir?
15 gün. Cevapsızlık hâlinde 15 iş günü sonunda Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidilebilir.
Zamanaşımı süresi ne kadar?
Zararı ve yükümlüyü öğrenmekten iki yıl, her hâlde kaza gününden on yıl (2918 m.109).
Her hasarda değer kaybı alınır mı?
Alınmaz. Mini onarımla giderilebilen basit hasarlar, cam, lastik, jant gibi kalemler ile çekme veya hurda belgeli araçlar kapsam dışıdır.
Kaynak: SEDDK, ZMSS Genel Şartları ve Ek 1 — https://seddk.gov.tr · Resmî Gazete 20 Mart 2020, Sayı 31074 — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/03/20200320-3.htm · Mevzuat Bilgi Sistemi, 2918 sayılı Kanun — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2918.pdf (erişim 1 Kasım 2026)
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.