Mirasta saklı pay nedir? Oranlar ve tenkis davası

Saklı pay, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruflarla dokunamayacağı kısımdır. Kanun bazı mirasçılara, vasiyetle bile alınamayan bir asgarî pay tanır; geri kalana tasarruf edilebilir kısım denir.

4721 sayılı Kanun'un madde 505 hükmü bunu şöyle kurar: mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunan mirasbırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir. Bu mirasçılardan hiçbiri yoksa mirasın tamamında tasarruf edebilir.

Saklı pay oranları

Dikkat edilmesi gereken nokta: saklı pay mirasın değil, o mirasçının yasal payının bir oranıdır. Örnek olarak altsoyun yasal payı belirlendikten sonra saklı payı onun yarısıdır.

Kardeşlerin saklı payı kaldırıldı

Madde 506'nın üçüncü bendi, kardeşlerin saklı payını düzenliyordu ve 4/5/2007 tarihli 5650 sayılı Kanun'la mülga edildi; yani yürürlükten kaldırıldı. Bugün kardeşlerin saklı payı yoktur. İnternette dolaşan eski tabloların büyük bölümü hâlâ bu bendi içerdiği için yanlıştır. Aynı kanun madde 505'in birinci fıkrasını da değiştirmiştir.

Tenkis davası

Saklı payının karşılığını alamayan mirasçı, tasarruf edilebilir kısmı aşan tasarrufların indirilmesini isteyebilir. Buna tenkis denir ve madde 560'ta düzenlenmiştir.

• Saklı pay sahibi mirasçılara yapılan ve tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmaların aşan bölümü orantılı tenkise tâbidir (madde 561).
• Mirasçı dava açmazsa, iflâs idaresi veya aciz belgesi sahibi alacaklılar, mirasçıya tanınan süre içinde ve alacak oranında dava açabilir (madde 562).
• Tenkis sırası: önce ölüme bağlı tasarruflardan, sonra ölüme en yakın olandan başlayarak geriye doğru sağlararası kazandırmalardan yapılır (madde 570).

Süreler

Madde 571'e göre tenkis davası açma hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden başlayarak on yıl geçmekle düşer. Tenkis iddiası def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir; yani dava açma süresi geçse bile savunma olarak kullanılabilir.

Mirasta denkleştirme, yani mirasçıların paylarına mahsuben aldıkları karşılıksız kazandırmaları terekeye geri verme yükümlülüğü ayrı bir konudur ve madde 669 ve devamında düzenlenmiştir.

Mirasçı sıralaması için yasal mirasçılar kimlerdir, vasiyetname şekilleri için vasiyetname nasıl düzenlenir sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Kardeşlerin saklı payı yok. İlgili bent 2007'de yürürlükten kaldırılmıştır.
• Somut hesap örneği yok. Saklı pay önce yasal payın belirlenmesini gerektirir ve bu mirasçı sayısına bağlıdır.
• Hukukî tavsiye yok. Tenkis davası açılıp açılmayacağı değerlendirmesi avukata aittir.
• Dava dilekçesi örneği yok.
• Vergi tutarı yok.
• Muvazaa ve mirastan mal kaçırma iddiaları yok. Ayrı bir dava türünün konusudur.
• Yargı kararı yorumu yok.

Sık Sorulan Sorular

Saklı pay nedir?

Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruflarla dokunamayacağı asgarî pay. Geri kalan kısma tasarruf edilebilir kısım denir.

Saklı pay oranları nedir?

Altsoy için yasal payın yarısı; ana ve babadan her biri için dörtte biri; eş için zümreye göre payın tamamı ya da dörtte üçü.

Kardeşlerin saklı payı var mı?

Yok. Madde 506'nın ilgili bendi 2007'de 5650 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmıştır.

Saklı pay mirasın mı, payın mı oranıdır?

Mirasçının yasal miras payının oranıdır; mirasın tamamı üzerinden hesaplanmaz.

Tenkis davası süresi nedir?

Öğrenmeden itibaren bir yıl, her hâlde on yıl. Def'i yoluyla ise her zaman ileri sürülebilir.

Mirasçı dava açmazsa alacaklılar açabilir mi?

Madde 562'ye göre iflâs idaresi ve aciz belgesi sahibi alacaklılar, mirasçıya tanınan süre içinde ve alacak oranında dava açabilir.

Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun güncel metni, madde 505-506, 560-563, 570-571 ve 669 (mevzuat.gov.tr). Saklı pay oranları madde 506'nın bentlerinden; kardeşlerin saklı payının kaldırılması aynı maddenin üçüncü bendine düşülen 4/5/2007 tarihli 5650 sayılı Kanun şerhinden okunmuştur. Son kontrol 11 Kasım 2026.