Türk Medeni Kanunu üç vasiyetname şekli tanır: resmî şekilde, mirasbırakanın el yazısıyla ve sözlü. Madde 531 bu üçünü sayar ve sayım sınırlıdır; başka bir şekilde yapılan vasiyetname geçerli değildir.
Vasiyet yapma ehliyeti madde 502'de: ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş olmak gerekir. Bu, miras sözleşmesi için aranan şartlardan farklıdır; orada ergin olmak da gerekir.
Resmî vasiyetname
Madde 532: resmî vasiyetname iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir. Resmî memur sulh hâkimi, noter veya kanunla yetkili kılınmış diğer bir görevli olabilir.
İşleyiş madde 533-535'te adım adım yazılı: memur vasiyetnameyi yazar ya da yazdırır, mirasbırakan okur ve imzalar, memur tarih koyup imzalar. Hemen ardından mirasbırakan iki tanığa beyanda bulunur; tanıklar beyanı ve mirasbırakanı ehliyetli gördüklerini vasiyetnameye yazıp imzalar. Vasiyetnamenin içeriğinin tanıklara bildirilmesi zorunlu değildir. Okuyamayan veya imzalayamayan kişi için memur metni iki tanık önünde okur. Aslını saklama yükümlülüğü memura aittir (madde 537).
Kimler memur veya tanık olamaz?
Madde 536 bu kişileri sayar: fiil ehliyeti bulunmayanlar, ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri. Ayrıca katılan memur ve tanıklara, onların üstsoy-altsoyuna, kardeşlerine ve eşlerine o vasiyetnameyle kazandırma yapılamaz.
El yazılı vasiyetname
Madde 538 üç unsuru zorunlu kılar:
- Yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilmiş olmalı
- Baştan sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış olmalı
- Mirasbırakan tarafından imzalanmış olmalı
Bu şekilde tanık aranmaz. Vasiyetname açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine ya da yetkili memura bırakılabilir; bırakmak zorunlu değildir. Bilgisayarda yazılıp imzalanan metin bu şekle uymaz.
Sözlü vasiyetname
Sözlü vasiyet ancak olağanüstü durumlarda mümkündür. Madde 539 şu hâlleri sayar: yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi sebeplerle resmî veya el yazılı vasiyetname yapılamıyorsa. Mirasbırakan son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara yazma ya da yazdırma görevi yükler.
Madde 540: tanıklardan biri yer, yıl, ay ve günü belirterek hemen yazar, imzalar, diğerine imzalatır; ikisi birlikte vakit geçirmeksizin bir sulh veya asliye mahkemesine başvurur. Doğrudan mahkemede tutanağa geçirtmek de mümkündür. Askerlikte teğmen veya üstü subay, ülke sınırları dışında seyreden bir ulaşım aracında sorumlu yönetici, sağlık kurumunda tedavide en yetkili yönetici hâkim yerine geçer.
Madde 541: diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, o tarihten bir ay geçince sözlü vasiyet hükümden düşer.
Dönme ve açılma
Mirasbırakan kanundaki şekillerden birine uyarak yeni bir vasiyetnameyle her zaman dönebilir (madde 542) ya da vasiyetnameyi yok edebilir (madde 543). Önceki kaldırılmaksızın yeni vasiyetname yapılırsa, kuşkuya yer bırakmayacak biçimde öncekini tamamlamadıkça sonraki öncekinin yerini alır (madde 544).
Ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmelidir (madde 595). Madde 596'ya göre vasiyetname, tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur. Süre ölümden değil teslimden işler.
Saklı pay sınırı için mirasta saklı pay sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Vasiyetname örnek metni yok. Şekil şartları kanundadır; metin kişiye göre değişir ve hazır örnek geçersizliğe yol açabilir.
- Hukukî tavsiye yok.
- Noter ücreti yok. Tutarlar her yıl değiştiği için yazılmaz.
- Vasiyetnamenin iptali davası ayrıntısı yok. Ayrı maddelerin konusudur.
- Miras sözleşmesi yok. Vasiyetnameden farklı bir kurumdur.
- Yabancı ülkede yapılan vasiyetname yok. Milletlerarası özel hukukun konusudur.
- Yargı kararı yorumu yok.
Sık Sorulan Sorular
Kaç çeşit vasiyetname vardır?
Üç: resmî, el yazılı ve sözlü. Madde 531 bunları sayar ve sayım sınırlıdır.
El yazılı vasiyetnamede neler zorunlu?
Yıl, ay ve gün; baştan sonuna el yazısı; imza. Tanık gerekmez. Bilgisayarda yazılan metin bu şekle uymaz.
Resmî vasiyetnamede kaç tanık gerekir?
İki tanık. Vasiyetnamenin içeriğinin tanıklara bildirilmesi zorunlu değildir.
Vasiyetname yapmak için kaç yaşında olmak gerekir?
Madde 502'ye göre on beş yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip olmak.
Sözlü vasiyet ne zaman geçersiz olur?
Diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı doğduktan bir ay geçince hükümden düşer.
Vasiyetname ne zaman açılır?
Sulh hâkimine tesliminden başlayarak bir ay içinde. Süre ölüm tarihinden değil teslimden işler.
Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun güncel metni, madde 502, 531-544 ve 595-597 (mevzuat.gov.tr). Üç vasiyetname şekli, tanık sayıları, madde 536'daki katılma yasakları, el yazılı vasiyetnamenin zorunlu unsurları, sözlü vasiyetin bir aylık düşme süresi ve açılmanın teslimden itibaren bir ay içinde yapılması bu maddelerden okunmuştur. Son kontrol 11 Kasım 2026.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.