Bilgi Edinme Başvurusu Nasıl Yapılır? On Beş İş Günü

Bilgi edinme başvurusuna kural olarak on beş iş günü içinde cevap verilir. Kanunun ifadesi birebir şöyledir: "Kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi onbeş iş günü içinde sağlarlar." Belirli hâllerde bu süre otuz iş gününe çıkar.

Hakkın kendisi tek cümleyle tanımlanmıştır: "Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir." Bu sayfa süreleri, başvuru usulünü, itiraz yolunu ve hakkın sınırlarını birebir aktarıyor.

Künye

Hak ve Yükümlülük

Kenar başlığı "Bilgi edinme hakkı" olan madde hakkı tek cümleyle kurar: "Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir." Aynı madde, Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile yabancı tüzel kişilerin bu haktan yalnızca kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili bilgiler için ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde yararlanacağını düzenler.

Karşı taraftaki yükümlülük ise kenar başlığı "Bilgi verme yükümlülüğü" olan maddede düzenlenir. Metin birebir şöyledir: kurum ve kuruluşlar "bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına" sunmakla yükümlüdür.

Bu iki madde birlikte okunduğunda kuralın yönü nettir: erişim esastır, gizlilik istisnadır ve istisnalar kanunda tek tek sayılmıştır.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Kenar başlığı "Başvuru usulü" olan madde dilekçede bulunması gerekenleri sayar. Metin birebir şöyle başlar: "Bilgi edinme başvurusu, başvuru sahibinin adı ve soyadı, imzası, oturma yeri veya iş adresini" içeren bir dilekçeyle yapılır.

Elektronik başvuru da mümkündür; madde başvurunun "elektronik ortamda veya diğer iletişim araçlarıyla da yapılabilir" olduğunu belirtir. Bu, kimliğin ve imzanın tespitine yarayan bilgilerin yasal olarak belirlenebilir olması koşuluna bağlıdır. Tüzel kişiler için unvan, adres, yetkili kişinin imzası ve yetki belgesi gerekir.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'nin resmî belgesinde başvuru kanalları olarak cimer.gov.tr, e-Devlet (turkiye.gov.tr), ALO 150, mektup veya faks ile şahsen başvuru sayılır. Aynı belgede süre de teyit edilir: "Bilgi edinme başvuruları için bu süre 15 iş günü olarak kanunla belirlenmiştir."

Elektronik başvuru için gereken kimlik doğrulaması araçları hakkında e-Devlet şifresi nasıl alınır ve e-imza nedir, nasıl alınır sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Süreler ve Uzatma

Kenar başlığı "Bilgi veya belgeye erişim süreleri" olan madde ana süreyi ve istisnasını birlikte verir. Ana süre birebir "onbeş iş günü içinde"dir.

Uzatma hâlinde süre birebir "bilgi veya belgeye erişim otuz iş günü içinde sağlanır." olur. Uzatma üç durumda mümkündür: istenen belge başka bir birimden sağlanacaksa, başka bir kurumun görüşü gerekiyorsa veya başvuru birden fazla kurumu ilgilendiriyorsa.

Önemli bir usul kuralı: uzatma ve gerekçesi, on beş iş günlük süre dolmadan başvuru sahibine yazılı olarak bildirilmelidir. Yani kurum sessiz kalarak süreyi uzatamaz.

Cevabın biçimi ayrı bir maddede düzenlenir; kenar başlığı "Başvuruların cevaplandırılması" olan madde kurumların "cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler" hükmünü taşır. Ret hâlinde kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları da belirtilir.

Reddedilirse Ne Yapılır?

Kenar başlığı "İtiraz usulü" olan madde bir idari itiraz yolu kurar. Başvuru sahibi, "yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Kurula itiraz edebilir."

Kurulun karar süresi de yazılıdır: "Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir."

İki birimi karıştırmamak gerekir: itiraz süresi on beş gündür, iş günü değil; Kurulun karar süresi ise otuz iş günüdür. İtiraz edilecek merci, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi belgesinde de birebir "Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna (Kurul) itiraz edebilir" ifadesiyle teyit edilir.

İdari başvuru yolları tükendikten sonraki aşamalar için bireysel başvuru nasıl yapılır ve Anayasa Mahkemesi nedir sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Hakkın Sınırları Nelerdir?

Kanunun dördüncü bölümü istisnaları madde madde sayar. Kenar başlıkları şunlardır: yargı denetimi dışında kalan işlemler, devlet sırrı, ülkenin ekonomik çıkarları, istihbarat, idari soruşturma, adli soruşturma ve kovuşturma, özel hayatın gizliliği, haberleşmenin gizliliği, ticari sır, fikir ve sanat eserleri, kurum içi düzenlemeler, kurum içi görüş ve bilgi notları, tavsiye ve mütalaa talepleri, gizliliği kaldırılan bilgi veya belgeler.

Bunlardan bazılarının metni birebir şöyledir:

• Devlet sırrı: "Açıklanması hâlinde Devletin emniyetine, dış ilişkilerine, millî savunmasına ve millî güvenliğine" zarar verecek bilgi ve belgeler.
• Ekonomik çıkarlar: "Açıklanması ya da zamanından önce açıklanması hâlinde, ülkenin ekonomik çıkarlarına zarar verecek" bilgi ve belgeler.
• Özel hayatın gizliliği: "Kişinin izin verdiği hâller saklı kalmak üzere, özel hayatın gizliliği kapsamında" değerlendirilen bilgi ve belgeler.
• Ticari sır: "Kanunlarda ticarî sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler".
• Kurum içi düzenlemeler: "Kurum ve kuruluşların, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile" ilgili düzenlemeleri.
• Kurum içi görüşler: "Kurum ve kuruluşların faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri görüş, bilgi notu, teklif ve" benzeri belgeler.

Kişisel verilerin korunmasıyla ilişkisi için kişisel verilerin korunması ve KVKK uyum süreci sayfamıza bakabilirsiniz.

Ücret Alınır mı?

Kanun bir ücret imkânı tanır ama tutar belirlemez. Kenar başlığı "Bilgi veya belgeye erişim" olan madde önce kuralı koyar: "Kurum ve kuruluşlar, başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasını verirler." Ardından ücreti düzenler: kurum, "erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebilir."

Tarifeyi kim belirler? Uygulama yönetmeliği bunu kurumların kendisine bırakır. Yönetmeliğin kenar başlığı "Başvuru ücretleri" olan maddesi birebir şöyledir: "Kurum ve kuruluşlar bu amaçla her yıl bütçe kanununda belirlenecek ilkelere göre bilgiye erişim ücret" tarifesi belirler. Ücretler inceleme, araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyetlerle orantılı olmalıdır.

Yönetmeliğin adı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik, Bakanlar Kurulu karar numarası 2004/7189, karar tarihi 19/4/2004'tür ve yürürlük hükmü birebir "Bu Yönetmelik 24/4/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer" biçimindedir.

Bu sayfada hiçbir ücret tutarı yazılmamıştır, çünkü tarife her kurum tarafından ayrı belirlendiği için tek bir ulusal tutar yoktur ve somut bir tutar resmî yüzeyde görülmedi.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Ücret tutarı yok. Tarife her kurum tarafından ayrı belirlenir; tek bir ulusal tutar bulunmaz ve somut bir tutar resmî yüzeyde görülmedi.
• bilgiedinme.gov.tr adresi resmî başvuru portalı olarak yazılmamıştır. Bu adres, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'nin resmî belgesinde hiç geçmiyor ve resmî bir yüzeyde doğrulanamadı.
• Uygulama yönetmeliğinin Resmî Gazete tarih ve sayısı yok. Karar numarası ve tarihi doğrulandı, Resmî Gazete künyesi doğrulanamadı.
• "İç denetim raporları" diye ayrı bir istisna maddesi yok. Kanunda böyle bir kenar başlığı bulunmuyor; en yakın hükümler kurum içi düzenlemeler ile kurum içi görüş ve bilgi notlarıdır.
• İstisna maddelerinin tamamının metni yok. Yalnızca birebir doğrulanabilen altı madde aktarılmıştır; diğerleri kenar başlığı düzeyinde sayılmıştır.
• Dava açma süresi ve idari yargı usulü yok. Kanun itirazın yargı yolundan önce yapılabileceğini söyler; yargı süreleri bu sayfada aktarılmamıştır.
• Kurulun yapısı ve üyeleri yok. Bu konudaki maddeler bu kontrolde aktarılmamıştır.
• Dilekçe örneği ve hukuki danışmanlık yok.

Sık Sorulan Sorular

Bilgi edinme başvurusuna kaç günde cevap verilir?

Kural olarak on beş iş günü. Kanun birebir "istenen bilgi veya belgeye erişimi onbeş iş günü içinde sağlarlar." der. Belirli hâllerde süre otuz iş gününe çıkar.

Süre hangi hâllerde uzar?

Belge başka bir birimden sağlanacaksa, başka bir kurumun görüşü gerekiyorsa veya başvuru birden fazla kurumu ilgilendiriyorsa. Bu hâlde "otuz iş günü içinde sağlanır." Uzatma ve gerekçesi, on beş iş günlük süre dolmadan yazılı olarak bildirilmelidir.

Başvuru reddedilirse nereye itiraz edilir?

Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na. Kanun bunu "yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Kurula itiraz edebilir." ifadesiyle düzenler. Kurul kararını "otuz iş günü içinde" verir.

İtiraz süresi on beş gün mü, on beş iş günü mü?

On beş gün. Kanun itiraz için "gün", Kurulun karar süresi için "iş günü" der. İki birim farklıdır ve karıştırılmamalıdır. Kurumun cevap süresi de iş günü üzerinden işler.

Yabancılar bilgi edinme başvurusu yapabilir mi?

Kanun bu hakkı herkese tanır; ancak Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile yabancı tüzel kişiler için iki sınır getirir: talep kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmalı ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Bilgi edinme başvurusu ücretli mi?

Kanun kuruma "erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar bir ücreti" tahsil etme imkânı tanır. Tarifeyi her kurum kendisi belirler; bu nedenle tek bir ulusal tutar yoktur ve bu sayfada tutar yazılmamıştır.

Kaynak: Madde alıntıları 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun (Kabul 9/10/2003, Resmî Gazete 24/10/2003 – Sayı 25269) Adalet Bakanlığı Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu ile İnsan Hakları Genel Müdürlüğü yayınlarındaki nüshalarından; yönetmelik alıntıları Karayolları Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı yönetmelik metninden; başvuru kanalları ve süre teyidi Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'nin 50 Soruda CİMER belgesinden birebir alınmıştır. Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir. Veri kesim saati: 30 Ekim 2026, 12.00 TSİ.