Hava tahmini nasıl yapılır? Üç aşama ve doğruluk sınırı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü hava tahminini üç aşamada tanımlıyor: gözlemler, analiz ve tahmin. Kurumun kendi ifadesiyle "hava tahmini üç aşamalıdır".

Gözlemler belirli saatlerde, eşzamanlı yapılıyor. Ana sinoptik gözlemler 00, 06, 12 ve 18 saatlerinde, ara sinoptik gözlemler 03, 09, 15 ve 21 saatlerinde alınıyor. Gözlem türleri arasında yer gözlemleri, gemi gözlemleri, yüksek atmosfer ölçümleri, radar, uydu ve otomatik meteoroloji gözlem istasyonları yer alıyor.

Gözlem ağı

Bu sayılar kurumun 2026 performans programından. Kurumun sıkça sorulan sorular sayfasında yer alan daha küçük rakamlar güncelliğini yitirmiş durumda; bu sayfa güncel olanları kullanıyor. Radiosonde ölçümleri 35 kilometre yükseklie kadar çıkıyor; uydu verisi biri Avrupa meteoroloji uydu teşkilatına ait olmak üzere çok sayıda uydudan geliyor.

Analiz ve tahmin

Analiz aşamasında yer haritası ile 850, 700, 500 ve 300 hektopascal seviyelerinin haritaları çiziliyor ve sayısal tahmin çıktılarıyla karşılaştırılıyor. Son aşamada tüm uzman personelin katıldığı bir brifingde değerlendirme yapılıyor ve uyarıya karar veriliyor.

Kurum sınırlı alan modellemesinde ALARO sistemini temel alıyor; rüzgâr uygulamasında ALARO ile birlikte WRF kullanılıyor ve WRF harita ve meteogramları operasyonel olarak yayımlanıyor. Orta vadede Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nin deterministik modeli ile 50 üyeli topluluk tahmin sistemi kullanılıyor.

Neden uzun vadeli tahmin daha az güvenilir?

Kurumun kendi açıklaması konuyu net koyuyor: hava kütlelerinin kaynak bölgelerindeki küçük bir analiz hatası, tahmin periyodu boyunca büyüyebilir ve bu, tahminlerin doğruluğunun zamanla azalmasının ana sebeplerinden biridir.

Çözüm olarak başlangıç verisine küçük sapmalar eklenip 50 ayrı tahmin üretiliyor. Üyelerin birbirine yakın çıkması tutarlılık göstergesi sayılıyor; birbirinden uzaklaşması belirsizliğin arttığını gösteriyor. Avrupa merkezinin kendi yayınlarında da hava kaotik bir sistem olarak tanımlanıyor ve başlangıç koşullarındaki küçük hataların hızla büyüdüğü belirtiliyor.

Hangi vadede tahmin yayımlanıyor?

Kurum kısa ve orta vadede saatlik tahmin (il merkezleri için), günlük tahmin (altı saatlik periyotlarla, il ve ilçe düzeyinde) ve beş günlük tahmin ile Türkiye geneli için haritalı haftalık tahmin yayımlıyor. Uzun vadede haftalık, ikinci, üçüncü ve dördüncü hafta, aylık ve mevsimlik tahminler bulunuyor; aylık tahmin haftada iki kez güncelleniyor.

Kurum aylık tahminin büyük ölçek için tasarlandığını ve sıcaklığın yağıştan daha öngörülebilir olduğunu kendi sayfasında belirtiyor.

Uyarı renkleri

Seviye, hadisenin şiddeti, görülme sıklığı, etki alanı ve süresine göre belirleniyor. Sistem Avrupa meteoroloji ağının uyarı yaklaşımının bir uyarlaması; kurumun kendi icadı değil. Uyarılar radyo, televizyon, ajanslar ve kamu kurumlarına anında iletiliyor.

Deprem tahmini meteoroloji işi değil

Karıştırılan bir nokta: kurumun ürün listesinde deprem yer almıyor. Ulusal deprem izleme görevi Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın deprem dairesine ait. Başkanlığın deprem sözlüğündeki ifade de açık: var olan koşullarda depremin önceden belirlenmesi mümkün değil.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Uyarı renklerinin sayısal eşikleri yok. Kurum milimetre ya da kilometre/saat cinsinden eşik yayımlamıyor.
• "Tahminler yüzde kaç doğru" oranı yok. Böyle bir kurumsal oran bulunamadı.
• Yağış olasılığı yüzdesinin kurumsal tanımı yok. Kurumun kendi sayfasında bu tanım bulunamadı.
• On günlük nokta tahmini yok. Kurumun halka yayımladığı vade beş gün; on gün modelin vadesidir.
• Belirli bir güne ait hava durumu yok. Bu sayfa yöntemi anlatır.
• Deprem tahmini yok. Bu sitede sismik tahmin yazılmaz.
• Üçüncü taraf uygulama önerisi yok.

Sık Sorulan Sorular

Hava tahmini kaç aşamada yapılır?

Kurumun kendi tanımına göre üç: gözlemler, analiz ve tahmin.

Türkiye'de kaç gözlem istasyonu var?

Kurumun 2026 performans programına göre toplam 2059 gözlem sistemi; bunlardan 1717'si otomatik meteoroloji gözlem istasyonu.

Kaç radar kullanılıyor?

17 C-Band radar ile birlikte bir X-Band ve iki deniz radarı.

Neden uzun vadeli tahmin tutmuyor?

Başlangıç verisindeki küçük bir hata tahmin süresi boyunca büyüyor. Bu yüzden başlangıç verisine küçük sapmalar eklenerek 50 ayrı tahmin üretiliyor.

Kurum kaç günlük tahmin yayımlıyor?

Kısa ve orta vadede beş günlük tahmin ile haritalı haftalık tahmin; uzun vadede haftalık, aylık ve mevsimlik tahminler.

Meteoroloji deprem tahmini yapıyor mu?

Hayır. Ulusal deprem izleme görevi Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'na aittir ve kurumun kendi sözlüğüne göre depremin önceden belirlenmesi mümkün değildir.

Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü — hava tahmini sıkça sorulan sorular (mgm.gov.tr), 2026 performans programı (mgm.gov.tr) — gözlem ağı sayıları ve model bilgisi, sayısal hava tahmini yayını ve uyarı sistemi sayfası (mgm.gov.tr) — renk tanımları; Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı deprem sözlüğü (afad.gov.tr). Uyarı eşiklerinin sayısal karşılıkları ve yağış olasılığının kurumsal tanımı kurum sayfalarında bulunamadığı için yazılmamıştır. Son kontrol 11 Kasım 2026.