İHA ile SİHA arasındaki fark nedir? Sınıflar ve izinler

İHA, insansız hava aracının kısaltması ve sivil havacılık mevzuatında tanımlı bir terim; SİHA ise silahlı insansız hava aracı anlamında kullanılıyor ama mevzuatta tanımı yok. Fark tam da burada başlıyor: biri düzenleyici metinde tanımlı bir kategori, diğeri savunma sanayii ve askerî literatürün terimi.

Sivil tarafın düzenlemesi, dayanağını 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun madde 1 hükmüyle çizilen çerçeveden alan bir talimat. Burada önemli bir ayrıntı var: talimatlar Resmî Gazete'de yayımlanmaz, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü onayıyla yürürlüğe girer. Yani sınıflandırmanın kaynağı bir yönetmelik değil, kurumun kendi talimatı ve bu talimatın güncel sürümü kurumun sitesinden kontrol edilmelidir.

Mevzuattaki İHA tanımı

Talimattaki tanım şöyle: aerodinamik kuvvetler aracılığıyla sürekli uçuş yapma yeteneğinde olan, üzerinde pilot bulunmaksızın uzaktan İHA pilotu tarafından kontrol edilerek veya otonom operasyonu İHA pilotu tarafından planlanarak uçurulan ya da havada kalabilen hava aracı.

Talimat ayrıca İHA sistemi kavramını kullanıyor: İHA ile birlikte kontrol istasyonu, komuta-kontrol veri bağı ve kalkış-iniş sisteminin bütünü.

Dört sınıf

Ölçüt azamî kalkış ağırlığı. 500 gramın altındaki araçlar talimatın kapsamı dışında.

Kayıt ve lisans

500 gram ve üzeri İHA'ları satan, alan, üreten, ithal eden ve uçuranlar kurumun İHA kayıt sistemine kayıt olmak zorunda; pilotun kayıttan sonra kurum onayı alması gerekiyor.

Lisans konusunda sınıflar ayrışıyor:

• İHA0 ve İHA1 için kurum lisans düzenlemiyor. Asgarî yaş İHA0'da 12, İHA1'de 15.
• İHA2 ve İHA3 için üç yıl süreli pilot lisansı düzenleniyor.
• İHA0 ve İHA1 tescil edilmiyor; İHA2 ve İHA3 hava aracı siciline kaydedilip tescil işareti alıyor.

Askerî araçlar kapsam dışı

Talimat devlet insansız hava araçlarını kapsamıyor. Tanım şöyle: Devletin askerlik, güvenlik, afet ve acil durumlarda arama kurtarma, istihbarat, gümrük ve orman yangınlarıyla mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçları. Yalnızca kapalı alanda kullanılanlar ve yere bağlı insansız balonlar da kapsam dışı.

Bu, SİHA'nın neden sivil mevzuatta tanımlı olmadığını da açıklıyor: silahlı sistemler bu talimatın konusu değil.

Terminoloji: dron, MİUS, İSU

Mevzuat dili "dron" terimini hiç kullanmıyor; talimat metninde bu kelime geçmiyor. Resmî dil insansız hava aracıdır.

Üretici tarafında da adlandırma farklılaşıyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii kendi ürün sayfasında ANKA ve ANKA-III'ü operatif ve stratejik İHA sistemleri, ŞİMŞEK ile SÜPER ŞİMŞEK'i taktik İHA sistemleri başlığında sayıyor; AKSUNGUR da ürün listesinde yer alıyor. Muharip insansız uçak sistemi kavramını kurumsal olarak kullanan taraf burası: ANKA-III sayfası bu başlığı taşıyor ve tanımda düşük radar görünürlüğü, hava-hava ile hava-yer taarruzu ve insanlı-insansız iş birliği unsurları sayılıyor.

Baykar ise KIZILELMA'yı kendi sayfasında insansız savaş uçağı olarak adlandırıyor ve muharip insansız uçak sistemi kısaltmasını kullanmıyor. Ürün listesinde KIZILELMA, AKINCI, Bayraktar TB3, Bayraktar TB2 ve diğer sistemler yer alıyor.

Bu sayfa teknik performans verisi vermiyor; menzil, irtifa, havada kalma süresi ve faydalı yük bilgileri kapsam dışında.

Bu Sayfada Ne Yok?

• Teknik performans verisi yok. Menzil, irtifa, havada kalma süresi, hız ve faydalı yük bu sayfada yazılmaz.
• Mühimmat ve silah bilgisi yok.
• SİHA'nın resmî tanımı yok. Sivil havacılık mevzuatında böyle bir tanım bulunmuyor.
• Talimatın Resmî Gazete künyesi yok. Talimatlar Resmî Gazete'de yayımlanmaz.
• Maliyet ve ihracat tutarı yok.
• Uçuş izni başvurusunun adım adım tarifi yok. İşlem kurumun kendi sistemi üzerinden yürür.
• Yasak uçuş bölgeleri listesi yok. Değişken bilgidir; kurumun kendi duyurularından izlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

İHA ile SİHA arasındaki fark nedir?

İHA sivil havacılık mevzuatında tanımlı bir kategori; SİHA ise mevzuatta tanımı bulunmayan, savunma sanayii ve askerî literatürde kullanılan bir terim.

İHA sınıfları nelerdir?

Azamî kalkış ağırlığına göre dört sınıf: İHA0 500 gram-4 kilogram, İHA1 4-25 kilogram, İHA2 25-150 kilogram, İHA3 150 kilogram ve üzeri.

Kayıt zorunlu mu?

500 gram ve üzeri araçlar için evet; satan, alan, üreten, ithal eden ve uçuranlar kurumun kayıt sistemine kayıt olmak zorundadır.

Lisans hangi sınıflar için gerekiyor?

İHA2 ve İHA3 için üç yıl süreli pilot lisansı düzenlenir. İHA0 ve İHA1 için kurum lisans düzenlemez.

Askerî İHA'lar bu kurallara tâbi mi?

Hayır. Devlet insansız hava araçları talimatın kapsamı dışındadır.

"Dron" resmî bir terim mi?

Hayır. Mevzuat metninde bu kelime hiç geçmez; resmî dil insansız hava aracıdır.

Kaynak: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (shgm.gov.tr) — tanımlar, sınıf eşikleri, lisans ve tescil kuralları ile kapsam dışı hâller; İHA kayıt sistemi (shgm.gov.tr) — kayıt zorunluluğu; 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu (mevzuat.gov.tr). Ürün adlandırmaları üreticilerin kendi kurumsal sayfalarından alınmıştır. Talimat Resmî Gazete'de yayımlanmadığı için künye verilmemiş; güncel sürümün kurumun sitesinden kontrol edilmesi gerekir. Teknik performans verisi bu sayfada yer almaz. Son kontrol 11 Kasım 2026.