Miras üç ay içinde reddedilebilir ve bu süre yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar — ölüm tarihinden değil. Vasiyetnameyle atanmış mirasçılar için ise mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işler. Türk Medeni Kanunu’nun madde 606 hükmü böyle yazar; mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiğini ispat eden için başlangıç o tarihe kayar.
Ret, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olması gerekir. Notere ya da nüfus müdürlüğüne yapılan bir beyan ret sayılmaz.
Borca Batık Mirasta Beyan Gerekmez
Çok bilinmeyen ama en işe yarar kural bu. Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Buna hükmen reddedilmiş miras denir: ret kendiliğinden gerçekleşmiş kabul edilir, üç aylık süre ve mahkemeye beyan koşulu işlemez.
Yani borca batık bir miras için üç ayı kaçırmak, her durumda mirası kazanmak anlamına gelmiyor. Uyuşmazlık çıkarsa bu durumun tespiti yargı yoluyla istenir.
Süre Kaçırılırsa Ne Olur?
Yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur. Buna ek bir kaybetme hâli daha var: ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçı artık mirası reddedemez.
Bu ikinci kural pratikte şöyle sonuç doğurur: miras reddedilecekse, üç ay içinde terekeye ait işlere karışmamak gerekir. Olağan yönetim sayılacak işler bunun dışındadır.
Birkaç özel başlangıç kuralı: koruma önlemi olarak terekenin yazımı yapılmışsa süre, yazımın sona erdiğinin sulh hâkimi tarafından bildirilmesiyle başlar. Reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına geçer.
Veraset Vergisi Beyan Süreleri
Mirasın reddi ile veraset vergisi beyanı iki ayrı yükümlülük ve süreleri birbirinden bağımsız. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun madde 9 hükmü, beyanname süresini ölümün ve mükellefin bulunduğu yere göre dörde ayırır.
| Durum | Süre |
|---|---|
| Ölüm Türkiye’de, mükellef Türkiye’de | Ölüm tarihini takip eden 4 ay |
| Ölüm Türkiye’de, mükellef yabancı memlekette | 6 ay |
| Ölüm yabancı memlekette, mükellef Türkiye’de | 6 ay |
| Ölüm yabancı memlekette, mükellef aynı memlekette | 4 ay |
| Ölüm yabancı memlekette, mükellef başka bir yabancı memlekette | 8 ay |
| Gaiplik hâli | Gaiplik kararının ölüm siciline kaydolunduğu tarihi takip eden 1 ay |
| Bağış ve diğer ivazsız intikaller | Malların hukuken iktisap edildiği tarihi takip eden 1 ay |
Tablonun son satırı en çok şaşırtanı: bağışta beyan süresi dört ay değil bir aydır. Ölüm yoluyla intikal ile bağış yoluyla intikal aynı vergiye tabi ama beyan süreleri taban tabana farklı.
Vergi Kaç Taksitte Ödenir?
Veraset ve intikal vergisi, tahakkukundan itibaren üç yılda ve her yıl Mayıs ve Kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir. Yani toplam altı taksit. Sık söylenen “üç taksit” yanlış; üç olan yıl sayısı. Taksit ayları da Mart ve Temmuz değil, Mayıs ve Kasım.
Gayrimenkul tarafında işi kolaylaştıran bir kural var: tescil, vergi tahakkuku beklenmeksizin yapılır ve sonuç tescil tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde vergi dairesine bildirilir. Ancak vergi tamamen ödenmedikçe devir ve ferağ yapılamaz.
Değişiklik Notu
Bu iki kanunun ilgili maddeleri istikrarlı. Medeni Kanun’un ret hükümleri 2002’deki yürürlükten bu yana değişmedi; Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun beyan ve ödeme maddelerindeki son esasa ilişkin değişiklikler 1998 tarihli. Yukarıdaki hükümler 9 Kasım 2026 tarihinde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 7338 sayılı Kanun’un güncel metinlerinden kontrol edildi.
Bu Sayfada Ne Yok?
- Vergi oranı, tarife veya istisna tutarı yok. Tutarlar her yıl güncellenir; bu sayfa yalnızca süreleri anlatır.
- Örnek vergi hesabı yok. Matrah mirasın içeriğine ve yakınlık derecesine göre değişir.
- Dilekçe veya ret beyanı şablonu yok.
- Veraset ilamı alma adımları yok. O konu bu sitede ayrı bir sayfada ele alınıyor.
- Mirasın paylaşımı, saklı pay ve tenkis hesabı yok. Bunlar ayrı ve geniş konulardır.
- Hukuki yönlendirme yok. Bu bir bilgi sayfasıdır, avukat görüşü yerine geçmez.
- Kişisel ölçü ve inanç bilgileri yok. Yayın ilkelerimiz gereği hiçbir kişi için yazılmaz.
Sık Sorulan Sorular
Üç ay ölüm tarihinden mi başlıyor?
Yasal mirasçılar için ölümü öğrendikleri tarihten başlar; mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiğini ispat eden için başlangıç o tarihe kayar. Vasiyetnameyle atanmış mirasçılarda tasarrufun resmen bildirildiği tarih esastır.
Mirası reddetmek için nereye başvuruyorum?
Sulh mahkemesine. Beyan sözlü veya yazılı olabilir ama kayıtsız ve şartsız olmak zorundadır.
Miras borca batıksa üç ayı kaçırdım, borçlu mu oldum?
Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır; bu hâlde süre ve beyan koşulu işlemez. Uyuşmazlık çıkarsa durumun tespiti yargı yoluyla istenir.
Üç ay içinde terekeyle ilgili hiçbir şey yapmasam mı iyi?
Ret düşünüyorsanız dikkatli olmak gerekir: terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan işler yapan ya da tereke mallarını kendisine mal eden mirasçı artık reddedemez.
Veraset beyannamesi kaç ay içinde verilir?
Ölüm Türkiye’de ve mükellef Türkiye’deyse dört ay. Ölüm ya da mükellefin yurt dışında olduğu hâllerde süre altı veya sekiz aya çıkar, gaiplikte bir aydır.
Bağış aldım, beyan süresi de dört ay mı?
Hayır, bir ay. Kanun ivazsız intikallerde süreyi malların hukuken iktisap edildiği tarihi takip eden bir ay olarak belirler.
Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 605, madde 606, madde 607, madde 609 ve madde 610 ile 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu madde 9 ve madde 19 hükümleri. Son kontrol: 9 Kasım 2026.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.